Thứ Ba, 17 tháng 12, 2013

Kỷ niệm Ngày Nam liên tục bộ kháng chiến 23/9: Hình tượng nóp và ngọn tầm vông.

Chiếc nóp trong thời kỳ chống Pháp (Ảnh chụp từ bảo tồn TP Cần Thơ) Còn chiếc nóp vừa là sản phẩm độc đáo của nhân dân Nam Bộ

Kỷ niệm Ngày Nam bộ kháng chiến 23/9: Hình tượng nóp và ngọn tầm vông

Chi nài sắm dao tu nón gõ …”. Thậm chí có người còn ngủ “mùng nước” tức là nằm ngâm mình trong xuồng chứa nước. Người đã trải đời qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Về sau anh em nghĩa binh thấy chiếc đệm bàng có nhiều công dụng nên mới cải tiến dần và ngày càng phổ thông rộng đến quần chúng. Chiếc nóp vừa là ba lô. Ngọn tầm vông là thứ khí giới lợi hại nhất của nghĩa quân Trương Công Định mà cụ Nguyễn Đình Chiểu đã từng truyền tụng: “Trong tay cầm một ngọn tầm vông.

Mãi cho tới thời chống Mỹ cứu nước. Lúc buồn ngủ chui vô làm một giấc ngon lành.

Nhất là những nơi sình lầy như Đồng Tháp Mười. Nồi niêu và ít đồ dùng xuống ghe lênh đênh khắp kinh rạch. Nón. Tháp Mười và Kiên Giang là quê hương của các loài cỏ đưng. Anh em đặt tên cho nó là chiếc XẾP. Quân và dân ta đã tranh đấu gan góc và kiên cường bằng các loại vũ khí thô sơ như thế.

Chính chiếc nóp đã giúp cho họ có được những giấc ngủ yên lành. Số nghĩa binh lên tới hàng ngàn. Là biểu trưng của ý thức hiên ngang bất khuất và ý thức chịu đựng gian khổ trong suốt hai cuộc kháng chiến thần kỳ giành độc lập tự do cho dân tộc. Cái nóp có nhẽ do người Miên bày ra trước. Ban đêm dân cần lao Hậu Giang chui vào để ngủ.

Cuộc chiến đấu của quân và dân ta trên chiến trận miền Nam diễn ra trong điều kiện cực kỳ khó khăn gian khổ.

Một âm thanh cách mệnh dùng để thông tin. Hình ảnh của nóp và ngọn tầm vông vẫn còn gợi lại trong ta hình tượng những đoàn quân chân không. (Ca dao) Giặc Pháp gọi chiếc nóp là “màn Việt Minh” vì trên bước đường tiến quân vạn dậm. Bàng làm ra đệm. Chằm nóp gởi ra tiền tuyến cho con. Còn với dân chúng thì chiếc mõ tre được coi như một thứ “khí giới” đặc biệt. Nơi mà đêm ngày “Muỗi kêu như sáo thổi.

Khí giới đặc biệt của quân dân Nam Bộ Mãi cho đến bữa nay. Vừa là bạn đồng hành của những nông dân chân lấm tay bùn. Từ việc ngủ bờ ngủ bụi cho tới ngủ xuồng ngủ ghe. Hoặc ngủ “mùng gió” tức là ngồi trên xuồng thỉnh thoảng phải bơi thật nhanh cho có gió. Chỉ ló đầu ra để thở. Họa sĩ Tô Dự. Từ những nơi bóng gió. Hắn cấm bà con gọi chiếc xếp bằng tên hắn nên mới đổi thành Nốp rồi đọc trại ra Nóp cho đến ngày nay… Chiếc nóp và gậy tầm vông đã trở thành niềm tự hào của người dân Nam Bộ.

Chiếc nóp trong đời sống dân nghèo Theo nhà khảo cổ Vương Hồng Sển thì nóp là bao đệm to

Kỷ niệm Ngày Nam bộ kháng chiến 23/9: Hình tượng nóp và ngọn tầm vông

Hằng trăm đàn bà. Vào những năm kháng chiến khốc liệt. Đỉa lội lềnh tợ bánh canh” khiến cho bà con dân cày phải đốt lá cây hun khói để đuổi muỗi. Cỏ lác nhưng nức danh nhất vẫn là bàng. Kể rằng: Trong những ngày đầu chống thực dân Pháp. Chừa miệng theo chiều dọc. Ngủ giăng câu đặt lờ… không có gì bổ ích bằng chiếc nóp quê mình. Lúc đầu chiếc nóp trông có vẻ đơn giản.

Nóp. Nhiều anh em du kích vẫn còn quấn khăn rằn nằm nóp nhưng chiếc nóp trong thời kỳ này được cải tiến thuận tiện hơn. Cũng có nguồn tài liệu kể rằng: Thời Thiên Hộ Vương lập chiến khu đánh Tây ở Đồng Tháp Mười. Đích mẫu thức đêm giã bàng. Hoài Phương. Khi mệt mỏi dựa lưng vào phì phèo khói thuốc.

Giỏ. Ít lâu sau có một thầy đội người Việt tên Nếp. Mỗi người chỉ mang theo một chiếc đệm bàng rồi gập đôi lại. Chiếc nóp và gậy tầm vông là hai vật bất ly thân của người đội viên Nam Bộ. Vai mang chiếc nóp rầm rập tiến trên các nẻo đường tiến quân. Giáo và gậy tầm vông (Ảnh chụp tại Bảo tàng TP Cần Thơ) Trong các loại vũ khí thô sơ.

Đan đệm. Sau đổi thành NẾP để khỏi trùng âm với chef (xúc phạm tới quan Tây). Bà con đi làm ăn xa thường mang theo đệm. Vừa là chiếc mùng cũng vừa là tấm chăn để phủ liệm tử thi đồng đội. Thông dụng hơn. Ngủ chăn vịt. Cho chồng và tặng bồ đang hôm sớm chiến đấu sẽ làm rung động mãi trái tim Việt Nam: Nóp nầy em gởi tặng anh/Thuyền em bơi tận trong kinh Tháp Mười/Gởi ba nó ngủ ấm lòng/Để đi giết giặc lập công thật nhiều.

Dài cỡ hai thước. Tối chui vào nằm cho đỡ muỗi cắn. Song. Mỗi đồn có tới hai ba trăm người nhưng phần đông đều không có mùng mền.

Đi đến đâu người làm mướn gánh mướn bao giờ cũng giữ chiếc nóp bên mình. May kín. Tay cầm ngọn tầm vông. Ở vùng sông nước miệt vườn. Liên lạc và trấn áp địch trong những lúc khẩn.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét