Đường vợ con của Turgenev xem ra không được hanh thông
Hiểu rằng đằng sau Polina là một sự nghiệp vinh hiển và một gia đình hạnh phúc, nghe đâu Turgenev không đòi hỏi mối quan hệ giữa ông và Polina tiến xa hơn mà ưng ý với vai trò của một kẻ si tình tận tụy tôn thờ một mối tình ảo tượng. Tuy nhiên, câu chuyện tình kỳ lạ của ông với nữ danh ca Pháp Polina Viardo quả là một trong những thiên tình sử đẹp của trần gian.
Mặc dù năm 24 tuổi, Turgenev đã có con gái đầu lòng (với một nông nô), song cho đến phút chót của cuộc đời, về danh chính ngôn thuận thì ông vẫn chưa một lần giá thú.
Thậm chí, thời kỳ vợ chồng Polina sống ở Baden - Baden (Đức), Turgenev cũng chuyển tới sống tại đây và cho xây dựng một ngôi biệt thự kề bên vi la của vợ chồng họ.
Kể ra, là người dưng cuộc, cũng khó để chúng ta cân đo được chuẩn một sự việc phức tạp và tế nhị như vậy. Về dung nhan, có thể nói một cách sòng phẳng là Polina không phải là người đàn bà "lý tưởng". Khi vợ chồng Polina chuyển về sống ở ngoại ô Bougival, Turgenev đã cho xây một vi la cách nhà vợ chồng Polina 50 mét.
Ngày 1/10/1883, thi thể của Turgenev được đưa từ Paris về nước và mai táng tại nghĩa địa Voncovo, St. Đầu năm 1883, ông được phẫu thuật tại một bệnh viện ở Paris và đến tháng 4 năm đó thì ra viện. Thậm chí, ở khía cạnh này, những ấn tượng về ông nhiều khi "nặng nề" đến độ, ngay cả người bạn thân của ông là Lev Tolstoy khi biết ông tán tỉnh em gái mình, cũng đã phải nhìn ông bằng con mắt… cảnh giác.
Các nhà nghiên cứu đã "điểm danh" được cả tá nhân vật nổi tiếng từng có tình ý với Polina, trong đó đa phần là các nhạc sĩ và nhà văn: Chopin, List, Delacroix, Flaubert, Zola… Điều này có nguyên cớ: Không chỉ là một nữ ca sĩ được thế gian hâm mộ bởi giọng ca tuyệt đẹp, Polina còn là một người nữ giới giàu trí não, lịch thiệp và duyên dáng.
Thậm chí, một họa sĩ đương thời còn cho rằng, đó là người nữ giới "xấu xí khủng khiếp". Khi vợ chồng Polina chuyển về Paris, Turgenev cũng chuyển về Paris và đề nghị vợ chồng nữ danh ca cho thuê lại tầng ba trong căn hộ của họ trên phố Due.
Ngày 3/9/1883, Turgenev hấp hối. Nói đoạn, ông nghẹn lời, mệnh chung. Trước khi đi vào thế giới khác, ông cố tỉnh ngộ và nắm tay người bạn tình (bấy giờ cũng đã cao tuổi): "Em là nữ hoàng của các nữ vương". Từ năm 1845 cho đến khi mất (năm 1883), mặc dầu đi đi về về nước Nga nhiều lần, song số thời kì Turgenev sống bên vợ chồng Polina không phải ít.
Có thể nói, mối tình của ông với Polina vô cùng đặc biệt, nó vừa là tình cảm lứa đôi, lại có cái gì đó vượt lên trên tình yêu, trở thành tình bạn, một tình bạn đặc biệt tri kỷ. Đây được xem là một trong những mối tình đẹp nhất thế kỷ XIX. Như có một phép lạ khiến gương mặt nữ danh ca thay đổi hẳn. Tuy nhiên, Turgenev lại không "nhìn ra" như vậy.
Ở đây, trộm nghĩ cùng cần phải nói một tẹo về Louis Viardo - chồng của Polina. Turgenev từng có lần tiết lậu, rằng giữa ông và Polina gắn bó với nhau bằng một mối quan hệ độc đáo mà vững chắc không ai có thể hiểu và giảng nghĩa nổi.
Nói đoạn, ông nghẹn lời, chết. Mà cũng không chỉ riêng mình Turgenev đem lòng say đắm người nữ giới đó. "Tôi không thể sống nổi nếu xa em… Ngày nào tôi không được ánh mắt em chiếu rọi thì ngày đó là địa ngục" - Turgenev từng viết cho Polina như vậy.
Tại đây, Turgenev đã gắng gượng đọc cho Polina ghi lại thiên hồi ký "Đám cháy trên biển" của mình. Có lẽ bởi tính qua, cao cả của "mối tình" đó, vì thế Turgenev đã được hưởng sự "ưu đãi" rất đặc biệt, hiếm khi xảy ra trong những trường hợp như vậy: Ông cứ mặc nhiên "yêu" Polina và bình thản được sống như một người bạn chí thiết trong ngôi nhà của vợ chồng nữ ca sĩ
Không chỉ hâm mộ văn tài của Turgenev mà còn tin tưởng ở tình cảm của vợ dành cho mình nên hình như không bao giờ ông ngăn trở những cuộc gặp gỡ, chuyện trò giữa vợ và Turgenev. Chỉ biết là, nhờ có Polina, Turgenev đã thấy thế cục mình thêm được thăng hoa.
Ngày 3/9/1883, Turgenev lâm chung. Ông nhận thấy ở nữ ca sĩ này có một sức hút kỳ lạ, một sự bí ẩn đầy quyến rũ. Năm 2010, nhân kỷ niệm 100 năm ngày mất của Polina, nhà nghiên cứu âm nhạc Patrick Barbier đã cho xuất bản tại Paris một cuốn sách, trong đó ông phân tích: Nếu thật có chuyện Turgenev quan hệ với Polina theo kiểu người tình nhân ngãi, với những pha "giường chiếu" như ta vẫn thường thấy trong tầng lớp thì chắc chắn tình bạn giữa ông và vợ chồng Polina không thể kéo dài tới 40 năm và trực tính, liên tục, bền chặt đến như vậy.
Kể từ đó, vợ chồng Polina đi đâu, ông theo đấy, hết từ Nga về Pháp, sang Đức, rồi lại về Pháp.
Cũng có người cho rằng, trong mối quan hệ này, tình cảm của Turgenev dành cho Polina sâu nặng hơn là những gì người phụ nữ này dành cho ông. Mắt lồi, miệng rộng, lưng hơi gù, cô bị thi sĩ Đức Henrich Haine ví như "một bức tranh vừa xấu xí vừa kỳ cục". Đặc biệt, mỗi khi Polina cất tiếng hát, cô như được lột xác, từ cô vịt xấu xí biến thành nàng thiên nga diễm kiều.
Như vậy, hoài vọng của nhà văn đáng kính mới chỉ được đáp ứng một nửa (theo chúc thư, Turgenev yêu cầu được đưa thi hài về nước, nhưng là an táng ở Moskva). Hơn nữa, có một thực tiễn là mối quan hệ giữa Turgenev với vợ chồng ông ta đã đem về cho ông ta những mối lợi: Trong sinh hoạt, nhiều lúc Turgenev đã phóng khoáng chi những khoản tiền lớn cho sinh hoạt của cá nhân ông lẫn cả gia đình Viardo.
Turgenev làm quen và có thiện cảm với nữ danh ca từ năm 1843, khi cô cùng chồng sang trình diễn ở Peterburg. Ông này cũng là một nhà văn.
Chuyện kể rằng, trong những ngày cuối đời, khi sức khỏe sa sút nghiêm trọng, Turgenev đã chũm gượng đọc thiên hồi ký "Đám cháy trên biển" cho Polina Viardo (nữ danh ca người Pháp) ghi lại.
Trước khi đi vào thế giới khác, ông cố mở mắt và nắm tay người bạn tình: "Em là nữ vương của các nữ vương". Thuở trẻ trai, Turgenev yêu nhiều, và lỗi lầm cũng nhiều. Biết thời kì sống của mình cũng chẳng còn được bao lâu, thay vì chuyển về điều dưỡng tại nhà mình, Turgenev đề nghị được đưa đến ở nhà Polina.
Không phải ai khác mà chính Claude - con gái lớn của Polina - đã đứng ra suy tính việc này. Tình chung thủy và lòng biết ơn vô hạn bến chỉ mất đi khi nào tôi xuôi tay nhắm mắt".
Tượng đài văn hào Ivan Turgenev ở Oryol - quê hương ông. Peterburg 8 ngày sau đó. Như vậy, cho đến lúc chết, từ phòng ngủ của mình, tác giả của "Mối ngọn ngành" vẫn có thể nhìn thấy khung cửa sổ nhà Polina. Nó mất đi nét thô tháp mà ai đó từng thấy, thay vào đó là một vẻ đẹp thuần khiết, thánh thiện.
Thì chính Turgenev chẳng đã mô tả điều này trong những dòng nhắn gửi nữ danh ca Pháp đó thôi: "Được gặp Em trên bước đường đời là diễm phúc lớn nhất của cả đời tôi. Kể từ khi Turgenev nằm xuống tới nay, đã có nhiều bài viết đề cập tới mối tình đẹp và "lạ thường" giữa nhà văn hào Nga và nữ danh ca Pháp.
Chân dung nữ danh ca Polina Viardo thời trẻ. Năm 1882, ở tuổi 64, qua một trận ốm nặng, Turgenev được các thầy thuốc chẩn đoán bị ung thư cột sống.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét